Opiekunkę z MOPS albo GOPS przyznaje ośrodek pomocy społecznej decyzją, na wniosek seniora, jego rodziny albo z urzędu. Przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku lub choroby potrzebuje pomocy innych, oraz osobie, której rodzina nie może takiej pomocy zapewnić. Jeśli dochód netto seniora nie przekracza 1010 zł miesięcznie w przypadku osoby samotnej albo 823 zł na osobę w rodzinie, w większości gmin usługi są bezpłatne. Powyżej tego progu senior płaci część stawki za godzinę, która w 2026 r. wynosi w przykładowych gminach od 32 do 47,10 zł. Progi dochodowe obowiązują od 1 stycznia 2025 r. i według ustawowego cyklu weryfikacji co trzy lata zostają także na cały 2027 rok. Stawki godzinowe gminy ustalają same i często zmieniają je od nowego roku.
W skrócie
- Usługi opiekuńcze z art. 50 ustawy o pomocy społecznej obejmują pomoc w codziennych czynnościach, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację i, w miarę możliwości, kontakt z otoczeniem.
- Przy dochodzie do 1010 zł (osoba samotna) lub 823 zł na osobę w rodzinie usługi są zwykle bezpłatne. Powyżej płaci się procent stawki według uchwały rady gminy.
- Pełna stawka za godzinę w 2026 r. to na przykład 32 zł w Piszu, 35,61 zł w Radomiu, 46 zł w Mielcu i 47,10 zł w Bełchatowie.
Kto może dostać opiekunkę z MOPS?
Ustawa przewiduje dwie sytuacje. Pierwsza to osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Druga to osoba, która takiej pomocy wymaga, a rodzina, w tym małżonek, dzieci i wnuki mieszkające osobno, nie mogą jej zapewnić. To drugie zdanie jest ważniejsze, niż się wydaje. Samo to, że senior ma dorosłe dzieci, nie zamyka drogi do usług. Liczy się, czy dzieci realnie mogą pomagać: czy pracują, jak daleko mieszkają, czy same nie chorują albo nie opiekują się już kimś innym.
Ośrodek ocenia to w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, czyli podczas wizyty pracownika socjalnego w domu seniora. Warto przygotować się do niej uczciwie i konkretnie: z czym senior radzi sobie sam, w czym potrzebuje pomocy i kto dziś mu jej udziela. Dla osób z zaburzeniami psychicznymi i z konkretnymi potrzebami wynikającymi z choroby istnieją też specjalistyczne usługi opiekuńcze, prowadzone przez osoby z odpowiednim przygotowaniem.
Co robi opiekunka z MOPS, a czego nie
Opiekunka pomaga w zaspokajaniu codziennych potrzeb: robi zakupy, przygotowuje posiłki, sprząta, pomaga w myciu i ubieraniu się, dba o zaleconą przez lekarza pielęgnację, towarzyszy w drodze do przychodni i pomaga załatwiać sprawy. Ośrodek, przyznając usługi, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. W praktyce oznacza to zwykle od jednej do kilku godzin dziennie, najczęściej w dni robocze.
To nie jest opieka całodobowa ani nocna. Jeśli senior potrzebuje pomocy także w nocy, często upada albo przy otępieniu wychodzi z domu i się gubi, usługi opiekuńcze będą tylko częścią rozwiązania. Kiedy opieka w domu zaczyna nie wystarczać, opisujemy w tekście opieka nad seniorem w domu czy dom opieki.
Ile kosztuje opiekunka z MOPS w 2027 roku?
Odpłatność ustala rada gminy w uchwale, która określa szczegółowe warunki przyznawania usług, odpłatności za nie i zwolnień z opłat. Dlatego koszt tej samej godziny opieki różni się między gminami. Typowa uchwała ma tabelę: przy dochodzie do kryterium usługi są bezpłatne, a powyżej senior płaci rosnący procent pełnej stawki, tym wyższy, im bardziej dochód przekracza kryterium. Uchwała przewiduje też zwykle częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat w szczególnych sytuacjach, na przykład przy wysokich kosztach leczenia.
| Gmina | Pełna stawka za godzinę w 2026 r. | Od kiedy |
|---|---|---|
| Pisz | 32,00 zł | Uchwała z 26 lutego 2026 r. |
| Radom | 35,61 zł | Od 1 kwietnia 2026 r. |
| Mielec | 46,00 zł | Od 1 stycznia 2026 r. |
| Bełchatów | 47,10 zł | Na 2026 r. |
Policzmy przykład. Senior mieszka sam i ma 2020 zł emerytury na rękę, czyli dwa razy więcej niż kryterium. Załóżmy, że uchwała jego gminy przy takim dochodzie przewiduje 30 proc. stawki, a pełna stawka to 46 zł. Godzina kosztuje wtedy 13,80 zł, a dwie godziny dziennie w dni robocze, czyli około 42 godziny w miesiącu, to około 580 zł miesięcznie. Procent dla twojej gminy znajdziesz w uchwale, a ośrodek poda go przy rozmowie. Żeby porównać ten koszt z opieką prywatną i domem opieki, skorzystaj z naszego kalkulatora opłat za opiekę.
Dochód liczy się netto, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Gdy senior mieszka z rodziną, liczy się dochód na osobę w całym gospodarstwie domowym. Dzieci mieszkające osobno nie dostają decyzji o dopłacie, tak jak bywa przy DPS.
Jak złożyć wniosek krok po kroku
- Zgłoś się do ośrodka pomocy społecznej w gminie, w której senior mieszka: MOPS, GOPS albo centrum usług społecznych. Wniosek można złożyć na piśmie, a w wielu ośrodkach także ustnie lub telefonicznie. Może to zrobić senior, rodzina albo inna osoba za jego zgodą.
- Przygotuj zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i potrzebie pomocy. Większość ośrodków o nie prosi, a lekarz rodzinny wystawia je od ręki.
- Umów wywiad środowiskowy. Pracownik socjalny przyjdzie do domu seniora, zwykle w ciągu kilkunastu dni od zgłoszenia, i oceni, jakiej pomocy potrzebuje.
- Zbierz dokumenty o dochodach z miesiąca przed wnioskiem, na przykład decyzję ZUS i potwierdzenie wypłaty emerytury.
- Odbierz decyzję. Określa liczbę godzin, okres i odpłatność. Jeśli się z nią nie zgadzasz, odwołanie składa się za pośrednictwem ośrodka do samorządowego kolegium odwoławczego w ciągu 14 dni od doręczenia.
Gdy pomoc jest potrzebna od zaraz, na przykład po nagłym pogorszeniu zdrowia, powiedz o tym wprost przy zgłoszeniu i zapytaj o przyznanie usług w trybie pilnym. Jeśli senior wraca do domu ze szpitala, zacznij jeszcze przed wypisem. Pomoże w tym nasz poradnik wypis ze szpitala: co dalej z opieką.
Opiekunka z MOPS a bon senioralny
Bon senioralny to osobne wsparcie z gminy dla osób od 65. roku życia z dochodem do 3410 zł, które ruszyło 30 września 2026 r. Także on finansuje pomoc w domu, ale na innych zasadach i z innej puli pieniędzy. Lista wyłączeń w ustawie o bonie wymienia między innymi usługi opiekuńcze z programów rządowych i specjalistyczne usługi w ośrodkach wsparcia, ale nie wymienia zwykłych usług opiekuńczych przyznanych decyzją ośrodka. Bon przyznaje się jednak na niezaspokojone potrzeby, więc gmina oceni, czy przy obecnych usługach coś jeszcze zostaje do pokrycia. Zapytaj o to od razu przy wniosku.
Czy bon jest już dostępny w twojej gminie i jak go zdobyć, wyjaśniamy w tekście bon senioralny w mojej gminie, a prawo do niego sprawdzisz w kalkulatorze bonu senioralnego.
Kiedy opiekunka z MOPS przestaje wystarczać
Usługi opiekuńcze świetnie sprawdzają się, gdy senior jest w miarę samodzielny i potrzebuje wsparcia przez część dnia. Gorzej, gdy potrzeby rosną: senior przestaje chodzić, wymaga zmiany pozycji w nocy albo nie może zostać sam nawet na kilka godzin. Wtedy warto rozważyć opiekę całodobową. Publiczny DPS wymaga czasu, o czym piszemy w tekście ile czeka się na miejsce w DPS. Prywatny dom opieki zwykle przyjmuje szybciej. Jeśli chcesz sprawdzić możliwości w swojej okolicy, opisz potrzeby rodzica, a pomożemy znaleźć odpowiednie miejsce.
Najczęstsze pytania
Czy opiekunka z MOPS jest za darmo?
Dla osoby samotnej z dochodem netto do 1010 zł albo w rodzinie z dochodem do 823 zł na osobę zwykle tak. Przy wyższym dochodzie płaci się część stawki określoną w uchwale rady gminy.
Ile godzin dziennie przysługuje opiekunka z MOPS?
Ustawa nie podaje limitu. Ośrodek ustala liczbę godzin w decyzji na podstawie wywiadu, a w praktyce jest to zwykle od jednej do kilku godzin dziennie w dni robocze.
Czy dzieci muszą płacić za opiekunkę z MOPS?
Opłatę liczy się od dochodu seniora albo, gdy mieszka z rodziną, od dochodu na osobę w gospodarstwie. Dzieci mieszkające osobno nie dostają decyzji o dopłacie, ale ośrodek sprawdza, czy mogą pomóc w opiece.
Jak szybko można dostać opiekunkę z MOPS?
Zwykle po kilku tygodniach, bo potrzebny jest wywiad środowiskowy i decyzja. W nagłych sytuacjach warto poprosić o przyznanie usług w trybie pilnym.
