Opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ani w zwykłym prywatnym domu opieki zwykle nie odliczysz w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Fiskus i sądy administracyjne uznają, że to placówki pomocy społecznej, a nie zakłady lecznicze. W całości odliczysz natomiast pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL) i pielęgnacyjno-opiekuńczym (ZPO), usługi opiekuńcze dla osoby zaliczonej do I grupy, opiekę pielęgniarską w domu w czasie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz leki w części przekraczającej 100 zł miesięcznie. Warunkiem jest orzeczenie o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Ulgę za 2026 rok rozliczasz w zeznaniu składanym od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r.
W skrócie
- Ulga przysługuje osobie z niepełnosprawnością albo członkowi rodziny, który ją utrzymuje, o ile jej dochód w 2026 r. nie przekroczył 23 741,88 zł, czyli dwunastokrotności renty socjalnej (1 978,49 zł).
- Przeciętna emerytura z ZUS (4 480,74 zł brutto w maju 2026 r.) daje rocznie ponad dwa razy więcej, więc w większości rodzin ulgę odlicza sam senior w swoim zeznaniu.
- Prywatny dom opieki wpisany do rejestru podmiotów leczniczych jako ZOL lub ZPO jest wyjątkiem: wtedy pobyt można odliczyć w całości.
Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej
Ulga przysługuje osobie, która ma orzeczenie o niepełnosprawności (o stopniu niepełnosprawności), decyzję ZUS o niezdolności do pracy lub do samodzielnej egzystencji albo rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sam wiek nie wystarczy: 85-latek bez orzeczenia nie skorzysta z ulgi, nawet jeśli wymaga stałej opieki. Jeśli senior nie ma orzeczenia, a jego stan na to pozwala, warto o nie wystąpić, bo otwiera ono też drogę do innych świadczeń, które opisujemy w tekście o świadczeniach i dodatkach dla seniora.
Dla części wydatków liczy się grupa. Znaczny stopień niepełnosprawności odpowiada I grupie, umiarkowany II, a lekki III. Orzeczenie ZUS o całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji również oznacza I grupę.
Odliczenia może dokonać sam senior albo podatnik, który go utrzymuje: małżonek, dziecko, w tym pasierb, synowa i zięć, a także rodzeństwo, rodzice i teściowie. Drugi przypadek ma jeden warunek: dochód seniora w roku podatkowym nie może przekroczyć 23 741,88 zł. Do dochodu wlicza się także trzynastą i czternastą emeryturę, więc w praktyce limit przekracza już emerytura minimalna razem z trzynastką. Wtedy dziecko nie odliczy wydatków na rodzica, ale senior może to zrobić sam, w swoim zeznaniu.
Co odliczysz, a czego nie
| Wydatek | Czy można odliczyć? | Limit |
|---|---|---|
| Pobyt w ZOL lub ZPO | Tak | Bez limitu |
| Pobyt w DPS | Nie | Nie dotyczy |
| Pobyt w prywatnym domu opieki spoza rejestru podmiotów leczniczych | Zwykle nie | Nie dotyczy |
| Usługi opiekuńcze dla osoby z I grupą | Tak | Bez limitu |
| Opieka pielęgniarska w domu w przewlekłej chorobie uniemożliwiającej poruszanie się | Tak | Bez limitu |
| Leki zalecone przez lekarza specjalistę | Tak | Nadwyżka ponad 100 zł miesięcznie |
| Używanie samochodu na potrzeby osoby z niepełnosprawnością | Tak | 2 280 zł rocznie |
Usługi opiekuńcze to także opiekunka z gminy. Jeśli senior z I grupą płaci za usługi z ośrodka pomocy społecznej, rachunki od ośrodka są podstawą do odliczenia. Ile takie usługi kosztują, piszemy w tekście opiekunka z MOPS: ile kosztuje i jak ją dostać.
Dlaczego pobyt w domu opieki zwykle nie przechodzi
Ustawa pozwala odliczyć pobyt w zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych, czyli w podmiotach leczniczych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej konsekwentnie wskazuje, że dom pomocy społecznej jest jednostką pomocy społecznej, a nie placówką medyczną, więc opłata za DPS do ulgi nie wchodzi. Tak samo ocenia prywatne domy opieki działające na podstawie zezwolenia wojewody, jeśli nie są wpisane do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Podobnie orzekł WSA w Gdańsku.
Przed rozliczeniem sprawdź więc, kto wystawia fakturę i na jaką usługę. Część prywatnych operatorów prowadzi obok domu opieki także ZOL lub ZPO. Jeśli senior przebywa właśnie w takiej części, a faktura dotyczy pobytu w zakładzie leczniczym, odliczenie jest możliwe. Stanowiska organów w sprawach granicznych nie są w pełni jednolite, dlatego przy wysokich kwotach warto wystąpić o interpretację indywidualną. Kosztuje 40 zł i chroni przed sporem z urzędem.
ZOL: najczystszy przypadek
W zakładzie opiekuńczo-leczniczym NFZ finansuje leczenie i pielęgnację, a pacjent płaci za zakwaterowanie i wyżywienie, zwykle 70 proc. swojego dochodu. Ta opłata jest w całości odliczalna dla osoby z orzeczeniem. Przy emeryturze 3 500 zł netto opłata wyniesie około 2 450 zł miesięcznie, czyli niemal 29 400 zł rocznie, które można odliczyć od dochodu. Jak dostać skierowanie, opisujemy w poradniku jak załatwić skierowanie do ZOL.
Jakie dokumenty zachować
Do zeznania nic się nie dołącza, ale w razie kontroli trzeba udowodnić prawo do ulgi i wysokość wydatków. Zachowaj orzeczenie lub decyzję ZUS, faktury i rachunki wystawione na osobę z niepełnosprawnością albo na podatnika, który odlicza wydatki, dowody zapłaty oraz zaświadczenie lekarza specjalisty o potrzebie stałego lub czasowego przyjmowania leków. Przy samochodzie wystarczy wykazać, że pojazd był używany na potrzeby tej osoby. Dokumenty trzymaj przez pięć lat od końca roku, w którym minął termin złożenia zeznania.
Jak i kiedy rozliczyć ulgę za 2026 rok
Zeznanie za 2026 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r., a ulgę wykazujesz w załączniku PIT/O. Senior, który dostaje z ZUS roczne rozliczenie PIT-40A, musi złożyć własne zeznanie PIT-37, bo ZUS ulgi rehabilitacyjnej za niego nie uwzględni. Najprościej zrobić to w usłudze Twój e-PIT, w której zeznanie jest już wstępnie wypełnione, a ulgę wystarczy dopisać. Jeśli w poprzednich latach nikt w rodzinie nie skorzystał z ulgi, można złożyć korektę zeznań za lata, które się jeszcze nie przedawniły, i odzyskać nadpłatę.
Ulga obniża podatek, ale nie zastępuje innych form wsparcia. Pełny przegląd dopłat znajdziesz w tekście o dofinansowaniu do domu opieki, a realny koszt opieki policzysz w kalkulatorze opłat. Jeśli szukasz placówki, opisz potrzeby rodzica, a pomożemy znaleźć odpowiednie miejsce, także ZOL lub ZPO.
Najczęstsze pytania
Czy pobyt w DPS można odliczyć od podatku?
Nie. Według Dyrektora KIS i sądów administracyjnych dom pomocy społecznej nie jest zakładem leczniczym, więc opłata za pobyt nie mieści się w uldze rehabilitacyjnej.
Czy pobyt w ZOL można odliczyć od podatku?
Tak. Odpłatny pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i pielęgnacyjno-opiekuńczym osoba z orzeczeniem odlicza w całości, bez limitu kwotowego.
Czy dziecko może odliczyć koszty opieki nad rodzicem?
Tak, jeśli rodzic ma orzeczenie i jest na jego utrzymaniu, a dochód rodzica w 2026 r. nie przekroczył 23 741,88 zł. Przy wyższej emeryturze ulgę może odliczyć sam rodzic.
Czy senior po 75. roku życia bez orzeczenia może skorzystać z ulgi?
Nie. Ulga rehabilitacyjna wymaga orzeczenia o niepełnosprawności, decyzji o niezdolności do pracy albo renty z tego tytułu, a sam wiek jej nie daje.
